“Als je niet kan koken dan is dat je eigen probleem. Dat moet je zelf oplossen ” (‘In de eerste plaats een kind’ – UNHCR Nederland)

Kwetsbaarheden van NBMV’s

De impact van een migratieproces op het welzijn van vluchtelingen en bij uitbreiding elke migrant is niet gering. Mensen die hun land verlaten, laten heel veel achter: familie, vrienden, bezittingen, een vertrouwde omgeving, taal en cultuur, … Bovendien maken ze vaak heel ingrijpende ervaringen mee, zeker als ze omwille van dwingende omstandigheden moeten vertrekken. Dit kan blijvende kwetsuren veroorzaken.[1]

Jongeren die op de vlucht zijn zonder hun ouders zijn extra kwetsbaar, niet alleen tijdens de vlucht maar ook na de vlucht.[2]

Trauma’s bij jonge vluchtelingen, eenzaamheid en sociale isolatie

(Caritas International, interview Prof. dr. Lucia D’Haene – KU Leuven en PraxisP)

In het Handboek voor Voogden van de FOD Justitie lezen we hierover het volgende:

“Niet-begeleide minderjarigen dienen dus het volledige migratieproces, niet alleen tijdens de vlucht, maar ook na de vlucht, zonder de steun van hun ouders door te maken.

Dat betekent dat zij alleen de hardheid en ontberingen van de vlucht moeten zien door te komen, maar ook hun leven in het nieuwe land ook vaak zelf moeten organiseren, zelf moeten opstaan, zelf moeten koken als ze alleen wonen, zelf instaan voor het tijdig maken van schooltaken of het nakomen van doktersafspraken. Dat betekent ook dat zij alleen, zonder hun ouders heel wat beslissingen moeten nemen. Denk dan aan beslissingen over het al dan niet in een boot stappen, over het al dan niet verder trekken naar een ander land, over welke schoolrichting zij zullen volgen, of ze al dan niet in een pleeggezin gaan wonen, enz. Al die ervaringen moeten doormaken zonder de steun en het advies van ouders is bijzonder zwaar, dat kan niet genoeg benadrukt worden. Bovendien is er heel vaak een enorm groot – en soms groeiend – gemis van hun ouders en andere familieleden. Een gemis dat verbonden is aan de vele verlieservaringen en een diepe impact kan hebben.”

(Prof. dr. Ilse Derluyn, Handboek voor Voogden: Psychosociale Begeleiding van Niet-Begeleide Minderjarigen, 2022)

Elke jongere heeft eigen individuele krachtbronnen om hiermee om te gaan.

Er zijn ook heel wat beschermende factoren op sociaal en maatschappelijk niveau.

Onder meer de school heeft een belangrijke betekenis voor deze kinderen- en jongeren. Het kunnen naar school gaan biedt:

• een perspectief op de toekomst,
• geeft een daginvulling, een reden om op te staan,
• de mogelijkheid om positieve relaties op te bouwen en
• creëert de mogelijkheid om een ‘gewone’ jongere te zijn doorheen de ongewone situatie waar men zich in bevindt.[3]

Getuigenis van een professionele voogd

“Een gezinshereniging kost gemakkelijk meer dan 5000 euro en vaak kunnen de gezinnen in het herkomstland dat geld niet alleen bijeen sparen. Het gevolg is dat veel NBMV’s de gezinshereniging mee proberen te bekostigen, door geld te lenen van mensen binnen hun netwerk, via studentenjobs of via andere middelen waarover ze beschikken. Vaak moeten zij ook op zoek gaan naar huisvestiging voor hun familie. Dit alles heeft soms een impact op het schools functioneren van de jongere.” (Joke Dillen, voogd bij Caritas International)

Ook als hun ouders hier zijn, brengt dit voor de jongeren heel wat met zich mee:

GETUIGENIS NMBV

(UNHCR Nederland)