Alle tips op een rij: zo werk jij aan een veilig en open klasklimaat

1. Fouten maken mag

Leren is gelijk aan proberen en daar horen fouten bij. In een veilige klas durven leerlingen zich te tonen in hun sterktes en hun zwaktes. Ook jij als leraar bent niet perfect. Grijp fouten aan als leermomenten voor alle leerlingen.

2. Heb oog voor elke leerling

Creëer succeservaringen voor alle leerlingen. Dat kan je doen door talenten in de klas zichtbaar te maken. Laat bijvoorbeeld zien dat die ene leerling die nog worstelt met Nederlands, misschien wel een sterke rapper is in zijn thuistaal. Die erkenning zorgt ervoor dat leerlingen voelen dat ze als mens gewaardeerd worden en niet alleen op basis van schoolse prestaties.

Focus op het proces dat elke leerling doorloopt en waardeer elke vooruitgang. Dat werkt motiverend, want zo toon je dat inspanningen lonen.

3. Wees duidelijk en consequent

Wat zijn jouw verwachtingen en waar liggen je grenzen? Communiceer ze duidelijk aan het begin van het schooljaar en wees consequent, zodat leerlingen weten wat ze kunnen verwachten in jouw lessen. Dat geeft houvast en rust.

4. Geef leerlingen inspraak

Welke klasregels vinden zij belangrijk? Hoe zien zij de invulling van een opdracht of een project? Hoe willen zij dat de klas georganiseerd wordt? Laat leerlingen zelf keuzes maken in hoe hun leerproces eruit ziet, of laat ze hun tijd zelf inplannen. Stel samen de klasregels op en maak die ook visueel in de klas, zodat je er later makkelijk naar kan verwijzen.

5. Maak van je klas een klasgroep

Investeer in de teamgeest van de klas. Laat leerlingen bijvoorbeeld samenwerken aan een project. Zo ontstaan misschien wel nieuwe vriendschappen. Wakker geen competitie aan tussen leerlingen. Vergelijk een leerling niet met een andere leerling, maar met zichzelf.

6. Leer je leerlingen kennen en durf ook jezelf bloot te geven

Toon interesse in je leerlingen: in hun leefwereld, hun persoonlijkheid en hun bezigheden. Geef aan dat leerlingen bij je terecht kunnen. Durf ook te spreken over je eigen gevoelens. Jij staat model voor je leerlingen: als jij je kwetsbaar durft op te stellen, wordt dat voor je leerlingen ook makkelijker.

“Het meest krachtige wapen om polarisering in een vroeg stadium te ontmijnen is DIALOOG. Maar daarvoor moet je eerst werken aan dat veilige en warme klasklimaat.” (© No Cap)